Ảnh minh hoạ.

Không chỉ Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia… mà hiện nay xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp sang thị trường Trung Quốc cũng đều yêu cầu các điều kiện như: mã số vùng trồng, đóng gói, sản phẩm không có tồn dư những loại thuốc bảo vệ thực vật không được phép, hoặc vượt quá mức cho phép.

Thậm chí, doanh nghiệp sẽ không được tự do xuất khẩu sang thị trường này khi chưa được Tổng cục Hải quan Trung Quốc cấp mã số. Trung Quốc sẽ thực thi nhiều quy định mới trong nhập khẩu nông sản, thực phẩm và nhiều biện pháp quản lý an toàn thực phẩm từ 1/1/2022. Điều này đòi hỏi nông dân, doanh nghiệp Việt không thể giữ suy nghĩ về xuất khẩu sang Trung Quốc dễ dàng như trước đây.

Từ năm 2022, Lệnh số 248 quy định Quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu và Lệnh số 249 về các Biện pháp quản lý an toàn thực phẩm xuất nhập khẩu của Trung Quốc có hiệu lực. Cùng với đó, để đảm bảo yêu cầu về an toàn thực phẩm, Trung Quốc ban hành tiêu chuẩn mới GB 2763-2021 quy định 10.092 mức giới hạn dư lượng tối đa, với 564 loại thuốc bảo vệ thực vật, trong danh mục 376 thực phẩm.

Ông Nông Đức Lai, Tham tán Thương mại, Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc cho biết, Trung Quốc đưa ra các quy định, tiêu chuẩn ngặt nghèo hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, bao bì đóng gói… Cùng với đó là ảnh hưởng, tác động của dịch COVID-19, Trung Quốc tăng cường các biện pháp kiểm tra, kiểm soát đối với hàng hóa, phương tiện nhập cảnh… sẽ khiến doanh nghiệp gặp khó khăn hơn khi xuất khẩu nông sản thực phẩm sang thị trường này.

Về thực trạng vi phạm hàng nông sản thực phẩm Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc, ông Nông Đức Lai cho biết, trong 9 tháng năm 2021, chưa kể các mặt hàng rau quả, có 138 lượt hàng hóa thực phẩm vi phạm. Nhóm hàng vi phạm gồm thủy sản, đồ uống, hạt vỏ cứng, sản phẩm chế biến như bánh phở, bún khô, đường, gạo. Các vi phạm về tiêu chuẩn chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm, không đáp ứng được các quy trình thủ tục nhập khẩu.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, từ cuối tháng 5.2021, Trạm Giang – một trong những trung tâm trung chuyển lớn ở Trung Quốc đã thông báo tạm dừng nhập khẩu thực phẩm đông lạnh từ các nước sản xuất thủy sản lớn bao gồm Ấn Độ, Việt Nam và Thái Lan, cùng với 8 quốc gia Châu Á khác từ ngày 20.6 đến 15.7.2021 khiến xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc từ quý II/2021 bị sụt giảm so với cùng kỳ năm trước.

Từ các vi phạm sẽ dẫn đến hậu quả Hải quan Trung Quốc tạm dừng doanh nghiệp xuất khẩu; tạm dừng một số mã vùng xuất khẩu. Khi vi phạm, các doanh nghiệp bị tạm dừng xuất khẩu sẽ rất khó được khôi phục tư cách xuất khẩu. Có doanh nghiệp đã nộp báo cáo, cách khắc phục cả năm nhưng cũng chưa được xem xét xuất khẩu.

Theo ông Nông Đức Lai, các doanh nghiệp cần tổ chức sản xuất, tăng cường áp dụng mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP nhằm đáp ứng đầy đủ các quy định về kiểm nghiệm kiểm dịch ngày càng cao của Trung Quốc. Các vùng nuôi, trồng nông thủy sản, cơ sở chế biến đóng gói phải đảm bảo các điều kiện sản xuất, tiêu chuẩn an toàn đáp ứng yêu cầu về chất lượng cũng an toàn vệ sinh thực phẩm, kể cả trường hợp nước nhập khẩu cần kiểm tra.

“Chú trọng và quan tâm về bao bì, không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu, quy định của Trung Quốc mà còn nâng cao giá trị sản phẩm. Đồng thời cần tăng cường kiểm tra, giám sát đối với sản xuất và các sản phẩm nông sản, thực phẩm. Nhiều khi cảm quan thấy sản xuất đã tốt, nhưng kiểm tra sản phẩm vẫn vi phạm. Do đó, doanh nghiệp cần am hiểu sâu về kỹ thuật an toàn thực phẩm để kiểm tra, kiểm nghiệm sản phẩm thường xuyên”, ông Ngô Đức Lai khuyến cáo.

NGUYỄN NGÂN