Tại Hội nghị tổng kết 13 năm thực hiện các quy định của Bộ Chính trị về giám sát, phản biện xã hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã đề xuất một số nội dung mới, trong đó có việc mở rộng đối tượng giám sát.
Sau hơn một thập kỷ triển khai các hoạt động giám sát và phản biện xã hội, công tác này đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần phát huy dân chủ, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.
Trong 13 năm qua, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã chủ trì tổ chức 825.747 cuộc giám sát và 104.182 cuộc phản biện xã hội.
Theo đó, quá trình xã hội hóa và chuyển đổi mô hình cung cấp dịch vụ công thời gian qua đã làm xuất hiện ngày càng nhiều doanh nghiệp tham gia vào các lĩnh vực vốn trước đây chủ yếu do cơ quan nhà nước thực hiện.
Điều này đặt ra yêu cầu phải bổ sung cơ chế giám sát phù hợp nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ có ảnh hưởng trực tiếp đến người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đề xuất mới hướng tới việc mở rộng phạm vi giám sát không chỉ đối với các cơ quan nhà nước mà còn với các doanh nghiệp đang cung cấp dịch vụ công hoặc thực hiện nhiệm vụ công theo sự ủy quyền, đặt hàng của Nhà nước.
Các lĩnh vực có thể thuộc diện giám sát gồm hạ tầng giao thông, điện, nước, viễn thông, môi trường, công nghệ số và nhiều dịch vụ công thiết yếu khác.
Việc mở rộng đối tượng giám sát được đánh giá là phù hợp với xu hướng phát triển của nền kinh tế khi khu vực doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu vào cung ứng dịch vụ công. Trong bối cảnh đó, các vấn đề liên quan đến chất lượng dịch vụ, chi phí, quyền lợi của người sử dụng và hiệu quả sử dụng nguồn lực công cần được theo dõi chặt chẽ hơn.
Theo MTTQ Việt Nam, thực tiễn triển khai hoạt động giám sát, phản biện xã hội trong hơn một thập kỷ qua cho thấy nhiều kiến nghị đã được các cơ quan chức năng tiếp thu, góp phần hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý.
Tuy nhiên, phạm vi giám sát hiện nay vẫn chủ yếu tập trung vào cơ quan hành chính, đơn vị nhà nước, trong khi nhiều doanh nghiệp đang đảm nhận các nhiệm vụ có tác động trực tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội.
Nếu được thể chế hóa, đề xuất này sẽ tạo thêm một lớp giám sát xã hội đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng tính minh bạch trong hoạt động và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ.
Đồng thời, đây cũng là giải pháp hỗ trợ quá trình cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả quản trị công và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh.
Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh chuyển đổi số và thúc đẩy hợp tác công - tư trên nhiều lĩnh vực, việc mở rộng đối tượng giám sát được kỳ vọng sẽ giúp bảo đảm các nguồn lực xã hội được sử dụng hiệu quả, đồng thời tăng cường niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp đối với hệ thống cung cấp dịch vụ công.