Đề xuất mới về thuế khoán đối với hộ kinh doanh dưới 5 tỷ đồng/năm: Cơ quan thuế nói gì?

Từ ngày 1/1/2026, cơ chế thuế khoán chính thức chấm dứt, toàn bộ hộ kinh doanh phải thực hiện kê khai thuế. Tuy nhiên, trước những lo ngại về chi phí tuân thủ và năng lực thực hiện của các hộ kinh doanh nhỏ, một số hiệp hội, chuyên gia và đại diện cộng đồng doanh nghiệp đã đề xuất cơ quan quản lý nghiên cứu tiếp tục áp dụng thuế khoán đối với các hộ có doanh thu dưới 5 tỷ đồng/năm.

Theo đó, các hộ kinh doanh này có thể tiếp tục nộp thuế theo mức ấn định, đồng thời đóng thuế môn bài hằng năm theo 3 bậc nhằm giảm áp lực thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ. Lý do được đưa ra là phần lớn hộ kinh doanh quy mô nhỏ chưa có đủ điều kiện về kế toán, hóa đơn, chứng từ để thực hiện đầy đủ chế độ kê khai thuế.

Việc chuyển đổi đồng loạt sang kê khai có thể làm gia tăng chi phí quản lý, trong khi cơ quan thuế cũng phải đối mặt với khối lượng công việc lớn hơn.

Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, việc bỏ thuế khoán và chuyển sang cơ chế hộ kinh doanh tự kê khai, tự xác định doanh thu để thực hiện nghĩa vụ thuế là nội dung được triển khai theo tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Chính phủ.

Trong quá trình chuyển đổi mô hình quản lý thuế, cơ quan thuế đã nghiên cứu kỹ lưỡng và triển khai đồng bộ các giải pháp theo chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hộ kinh doanh trong giai đoạn đầu thực hiện.

Qua các kiến nghị trên có thể thấy, đề xuất duy trì thuế khoán đối với hộ kinh doanh doanh thu dưới 5 tỷ đồng phản ánh những khó khăn thực tế của khu vực kinh doanh cá thể. Tuy nhiên, về dài hạn, việc chuyển sang cơ chế kê khai được đánh giá là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao tính minh bạch, chống thất thu ngân sách và tạo nền tảng để các hộ kinh doanh phát triển lên mô hình doanh nghiệp.

Do đó, bài toán đặt ra cho cơ quan quản lý là tìm được điểm cân bằng giữa mục tiêu hiện đại hóa hệ thống thuế và khả năng thích ứng của hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước. Trước đề xuất trên, lãnh đạo Cục Thuế cho biết sẽ nghiên cứu, đánh giá tác động và tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét nếu có giải pháp phù hợp, vừa tạo thuận lợi cho người nộp thuế, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước. Việc này được kỳ vọng sẽ giúp hoàn thiện chính sách theo hướng vừa hiệu quả quản lý, vừa giảm gánh nặng cho người nộp thuế.