Đề thi môn tiếng Anh 2026 đánh giá đúng những kỹ năng cần thiết cho môi trường đại học quốc tế

Điều đáng ghi nhận là đề thi tập trung nhiều hơn vào các kỹ năng học thuật như tính mạch lạc (coherence), tính liên kết (cohesion), suy luận (inference), nhận diện quan điểm/lập trường (stance identification) và tóm tắt (summarising). Đây là những kỹ năng giao thoa giữa năng lực học thuật và tư duy phản biện”.

Đây là nhận định của Tiến sĩ Yulia Tregubova - Trưởng Bộ môn tiếng Anh, Trưởng Chương trình Tiếng Anh học thuật, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV).

Cũng theo Tiến sĩ Yulia Tregubova, đề thi không chỉ đánh giá khả năng tiếp nhận và phân tích thông tin của học sinh thông qua văn bản mà còn kiểm tra khả năng thực hiện điều đó bằng ngoại ngữ. Đây là yếu tố rất quan trọng đối với những học sinh có định hướng học tập bằng

Sinh viên không chỉ cần đọc hiểu và nhận diện thông tin, mà còn cần biết cách trình bày ý tưởng một cách có cấu trúc, xây dựng lập luận, phát triển lập luận, đưa ra bằng chứng hỗ trợ và bảo vệ quan điểm của mình. Đây đều là những kỹ năng thiết yếu đối với sinh viên đại học, và tôi cho rằng học sinh THPT có định hướng học lên cao cần bắt đầu phát triển các năng lực này từ sớm.

Đặc biệt, kỹ năng viết học thuật đóng vai trò rất quan trọng. Khi thực hiện bài nghiên cứu hoặc các bài tập ở đại học, sinh viên cần biết cách tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn và trình bày theo chuẩn mực học thuật. Đây không phải là kỹ năng có thể hình thành trong thời gian ngắn. Không ai sinh ra đã sở hữu năng lực tiếng Anh học thuật; ngay cả những người sử dụng tiếng Anh từ nhỏ cũng vẫn phải học tiếng Anh học thuật ở bậc đại học.

“Tôi nhìn nhận vấn đề này từ góc độ của một giảng viên Tiếng Anh Học thuật (EAP), bởi đây chính là những năng lực mà học sinh cần có nếu muốn bước vào đại học và thành công trong môi trường đó”, Tiến sĩ Yulia Tregubova cho biết.

Đáng tiếc là IELTS chưa thực sự chuẩn bị cho học sinh những yêu cầu này. Các bài luận IELTS thường khá cứng nhắc. Dù được gọi là IELTS Academic, cách viết đó khó có thể đáp ứng các yêu cầu viết thực tế ở môi trường đại học. Về bản chất, IELTS chủ yếu giúp học sinh chuẩn bị cho một kỳ thi hơn là chuẩn bị cho việc học đại học.

Đó là lý do, Tiến sĩ Yulia Tregubova cho rằng việc bổ sung một thành phần đánh giá kỹ năng tạo lập ngôn ngữ vào kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ giúp bài thi trở nên toàn diện hơn, đồng thời phản ánh chính xác hơn mức độ sẵn sàng của học sinh đối với môi trường đại học.

Việc đưa một câu hỏi viết luận ngắn vào đề thi ở cấp độ THPT có thể giúp mở rộng phạm vi kỹ năng được đánh giá và góp phần thu hẹp khoảng cách giữa giáo dục phổ thông và giáo dục đại học, tương tự như cách kỳ thi tốt nghiệp THPT từng thực hiện trước năm 2016.

Các trường học hiện có điều kiện và nguồn lực rất khác nhau. Mức độ tiếp xúc với tiếng Anh của học sinh cũng không đồng đều. Một số em có thể được chuẩn bị rất tốt, trong khi học sinh ở những khu vực xa hơn có thể gặp hạn chế về nguồn lực học tập.

Bên cạnh đó, nhiều kỹ năng được kiểm tra trong đề thi như suy luận, nhận diện lập trường, tóm tắt, diễn giải lại ý (paraphrasing), tính mạch lạc và tính liên kết không phải lúc nào cũng được giảng dạy trực tiếp trên lớp. Vì vậy, những học sinh chưa được đào tạo bài bản về các kỹ năng này có thể sẽ gặp khó khăn.